Kapsadığı mahalleler: Çarıklar, Bozdoğan
Çayın öte yakasında eski bir belde
Anamur'un ilçe merkezinden doğuya çıkan biri, kısa sürede Anamur Çayı'nın köprüsüne varır. Dragon adıyla da anılan bu çay, Çarıklar ile ilçe merkezi arasındaki sınırı çizer. Köprüyü geçince D-400 kıyı yolu Çarıklar'ın güneyinden ilerler, ardından Bozdoğan'a ulaşır ve Mamure Kalesi'nin önünden Bozyazı yönüne devam eder.
Çarıklar uzun süre kendi belediyesi olan bir beldeydi; 1991'de belde statüsü almış, 2014'te Anamur'un mahallesi olmuştur. İçinde Efeler, Merkez ve Kocadut gibi kesimler barındırır, denize kıyısı yoktur. Sınırları içinde Alakise antik kenti ve Azıtepe bulunur. Toprak muz, çilek, domates, patlıcan ve salatalık verir; çevrede Çarıklar yoğurdu ve yer fıstığı da bilinir. Vikipedi'deki tarife göre belde, 2000'lerin başına kadar göç alırken sonra göç vermeye başlamıştır. Bu, bugün başka kentlerde yaşayan ama burada bahçesi, evi ya da hissesi duran pek çok aile demektir.
Bozdoğan ise doğu yakasının deniz tarafıdır. Mamure Kalesi bu mahallenin yakınında, kıyı boyunca uzanır; Roma döneminde kurulan yapı, adını Karamanoğulları döneminde yapılan onarımla almıştır. Doğu ve kuzey yüzünü denizle bağlantılı bir hendek çevreler.
Kışın sera, yazın kale ziyaretçisi
Doğu yakasında yılın iki ayrı yüzü vardır. Serin aylarda seralar ve bahçeler doludur; muz yıl boyu bakım ister, çilek ve sebzenin hasadı ise bu dönemde yoğunlaşır. Sabahları işçi servisleri ve ürün yüklü kamyonlar D-400'e çıkar. Yaz geldiğinde iş temposu düşer, bu kez kalenin önü ziyaretçi araçlarıyla dolar. Aynı aylarda ilçenin bazı aileleri Anamur Çayı vadisini izleyerek kuzeye, Anamur–Ermenek yolu üzerindeki Abanoz yaylasına çıkar; kıyıdaki evle yayla evi arasında gidiş gelişler başlar.
Bu yüzden kışın doğu yakasında bir aracın varlığı iş saatleriyle açıklanır, yazın ise kale ziyaretçisiyle karışır. Gözlem planını bu iki farklı örtüye göre kurarız. Yaz aylarında iki adres arasında bölünen hayatlar için yayla mevsiminde değişen adresler yazısına göz atabilirsiniz.
Doğu yakasında neler merak edilir?
- Kiralık sera ve ürün parası. Serayı kiraladığınız ya da ortak işlettiğiniz kişinin ürünü kime ve hangi günlerde teslim ettiği, anlattığı alıcının gerçekten var olup olmadığı. Bkz. sera ve narenciye işletmelerinde iş ortağı doğrulama.
- Uzaktaki mirasçı, yakındaki bahçe. Çarıklar'dan yıllar önce ayrılmış bir ailenin bahçesini bugün kimin işlediği ya da ilçeden kopmuş bir akrabanın şu anki adresi. Bkz. adres tespiti.
- Sezonluk çalışan. Hasat döneminde seraya aldığınız kişinin anlattığı geçmişin doğruluğu; personel araştırması.
- Köprüyü geçen eş. "Seraya gidiyorum" diyerek doğu yakasına geçen eşinizin günün geri kalanını nerede geçirdiği; eş takibi.
Köprü, kale önü ve sera yolu: dikkat çekmeden izlemek
Doğu yakasında birkaç ana geçiş noktası vardır: Anamur Çayı köprüsü, Çarıklar'ın güneyinden geçen D-400 ve kalenin önü. Merkeze inmek ya da Bozyazı'ya geçmek isteyen herkes bunlardan birini kullanır. Bir dedektif için bu, mahalle aralarına hiç girmeden hareketi okuyabilmek demektir.
Sera arasındaki toprak yollar ise başka bir hikâyedir; orada tanınmayan bir araç hemen sorulur. O yollara girmeyiz. İşe masa başında başlar, kişinin herkese açık paylaşımlarından ve sizin bildiğiniz saatlerden bir taslak çıkarırız; sahaya bu taslakla, kısa ve farklı günlere bölünmüş gözlemlerle çıkarız. Seranın, deponun ve evin içine, kişinin telefonuna ya da hesaplarına uzanmayız; yalnız yoldan görülebileni kaydetmemiz, raporun gönül rahatlığıyla kullanılabilmesinin temelidir.
Eskiden ayrı bir belde olmuş, kendi içinde bağları sıkı bir yerde söz çabuk dolaşır. Bu yüzden bakkalda da kahvede de kimseye soru sormayız; adınız ve görüşmemiz yalnız işi yürüten ekipte kalır, araştırılan kişiye ve yakınlarına yaklaşılmaz.
Elinize geçen
Çalışma bittiğinde, köprüden kale önüne kadar hangi gün ve saatte neyin görüldüğünü sıralayan notlar, bunlara bağlı fotoğraflar ve sade bir yazılı rapor size ulaşır.
Bedeli gözlem günü ve saati, kişi sayısı, Mersin'den gelen uzun yol ile gerekirse konaklama ve mevsim belirler. Hesabın nasıl kurulduğunu özel dedektif ücretleri nasıl hesaplanır yazısında anlattık.
Çayın batısı ve ilçenin geneli
Çayın batı yakasında, sahile ve Anemurium'a doğru uzanan İskele ve Ören için ayrı bir sayfamız var. Abanoz yaylası ve ilçenin öteki mahalleleri için Anamur sayfamıza bakabilirsiniz.
Köprünün hangi yakası?
Anamur'un doğusunda özel dedektif desteği almak için ilk mesajınızda tek bir şeyi netleştirmeniz yeter: kişinin günü çoğunlukla çayın doğu yakasında, Çarıklar'ın seralarında ya da Bozdoğan'da mı geçiyor, yoksa köprüyü geçip merkeze mi iniyor? Bunu ve sizi düşündüren günleri yazdığınızda, ön görüşmede gözleme köprünün hangi tarafından başlanacağını birlikte belirleriz.
Sık sorulanlar
Çarıklar ya da Bozdoğan'daki bir iş için bedel nasıl hesaplanır?
Bedel; gözlem günleri ve saatleri, görev alacak kişi sayısı, Mersin'den gelen uzun yol, gerekirse konaklama ve mevsime göre çıkar. Doğu yakasında hareket birkaç ana noktadan geçtiği için saha günleri çoğu zaman sınırlı tutulabilir, bu da toplamı hafifletir. Yazın konaklama zorlaşabilir. Kapsamı ön görüşmede netleştirir, rakamı yazılı olarak bildiririz.
Seracılar birbirini tanıyor; ortağım araştırıldığını öğrenir mi?
Öğrenmemesi için çalışma düzenini baştan buna göre kurarız. Sera aralarındaki toprak yollara girilmez, kimseye ortağınız hakkında soru sorulmaz, ortağınızla ya da onun çevresiyle temas kurulmaz. Gözlem köprü, ana yol ve kale önü gibi herkesin bulunduğu yerlerde, kısa parçalar hâlinde yapılır. Fark edilme ihtimali belirirse o gün bırakılır ve başka bir düzenle sürdürülür.
Yazın Abanoz'a çıkan bir aile üyesinin nerede kaldığını öğrenebilir miyim?
Çoğu durumda evet. Kıyıdaki evden yaylaya çıkış ve dönüş günleri, Anamur–Ermenek yolunun herkese açık noktalarından gözlenir; ailenin bildikleri ve kişinin herkese açık izleri bununla karşılaştırılır. Yayla tarafında tanımadık bir araç çabuk fark edildiği için oraya seyrek ve kısa gidilir. Sonuç, tarih ve saat bilgisiyle düzenlenmiş notlar ve fotoğraflar olarak size ulaşır.
Doğu yakasındaki bir gözlem ne kadar sürer?
Süre, sorunun ne olduğuna ve kişinin düzenine bağlıdır; bu yüzden önceden süre sözü vermeyiz. Ürün teslimi gibi belirli günlere bağlı işlerde gözlemi o günlere yoğunlaştırırız, böylece saha günleri dağılmaz. Çalışma kısa bir dönemle başlar, her aşamada size ara bilgi verilir ve devam kararı sizinle birlikte alınır.